Starość cz. II

Starzenie się ma szereg paradoksalnych aspektów. Zaczyna się w chwili urodzenia. (Na przykład gojenie się ran odbywa się najsprawniej po urodzeniu, później rany goją się coraz gorzej.) Jak to pierwszy zauważył Charles Minot, starzenie się jest szybsze u młodych niż u starych zwierząt. Dalej, według określenia Sir Petera Medawara „w miarę starzenia się zwiększa się u danego osobnika prawdopodobieństwo zgonu z powodu nieszczęśliwego zbiegu okoliczności”. To określenie

Gra słów: gaunt znaczy posępny, Jan Gaunt postać ze sztuki Szekspira – Ryszard II (przyp. tłum.). ” Przekład J. Paszkowskiego. W. Szekspir – Dzieła Dramatyczne. Pi W, Warszawa, 1964, wg mitologii greckiej. może podlegać dyskusji, gdyż pod tym względem wszystkie zgony są do siebie podobne i nikt nie umiera po prostu pod ciężarem swych lat, ze starości.

W związku z ostatnim stwierdzeniem pewien klinicysta usiłował kiedyś (w piśmie The Lancet z r. 1938) przypomnieć sobie z własnej praktyki jakiegoś pacjenta, dla którego wiek stał się nieznośnym ciężarem i który zmarł wyłącznie z tego powodu. Wymaganiom tym odpowiadał najbardziej mężczyzna w wieku 94 lat robiący wrażenie, jakby życie w nim po prostu gasło. Prawda była jednak zupełnie inna: na sekcji stwierdzono trwające od 4 dni płatowe zapalenie płuc, i ono właśnie, a nie owe 94 lat, doprowadziło starego człowieka do zgonu.

U bardzo starych ludzi powodem śmierci bywa częściej zespół przyczyn. Jakaś pojedyncza przyczyna może stanowić coup de grace {cios łaski, dobicie – przyp. tłum.), ale z boku czeka szereg innych z własnymi rapierami, na wypadek, gdyby pierwszy cios nie zakończył życia. Opisywano przypadek osiemdziesięcioczteroletniej damy zmarłej z powodu krwotoku w następstwie wrzodu dwunastnicy. Oprócz tego zmarła miała zaburzenia połykania i przepuklinę przeponową, kamyki w pęcherzyku żółciowym, zmiany w dwunastnicy i w jelicie grubym, zmiany w płucach, otłuszczenie serca, zwapnia- łe zastawki sercowe, miażdżycę tętnicy głównej, torbiel jajnika, nowotwór macicy, martwicę śledziony, zapalenie stawów kolanowych i dwa zakrzepy w mózgu. Opiekujący się nią lekarz znał wiele spośród wymienionych schorzeń, o innych nie wiedział ze względu na brak objawów. W każdym razie byłby w kłopocie, gdyby miał przewidywać, która choroba z tego zbioru stanie się przyczyną śmierci: z pewnością nie był powodem wiek pacjentki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *